Medisch Contact de podcast

John van Swieten, emeritus hoogleraar neurologie van het Erasmus MC, schreef het boek Het kwetsbare brein: Alles wat we weten over dementie, dat in mei dit jaar uitkwam. In de podcast bespreken we het ziektebeeld dementie in al zijn uitingsvormen, preventie en de nog steeds minimale behandelingsmogelijkheden. We bepreken dilemma’s over wilsbekwaamheid, ziekte-inzicht, het moment van euthanasie, maar ook of je wil weten of je erfelijk belast bent zolang er geen behandeling is.

Schrijver Dirk De Wachter, ook wel de popster van de psychiatrie genoemd, spreekt in zijn eigen werkkamer in Antwerpen uitgebreid over de huidige ontwrichting van de maatschappij, de hang naar labeling van ongelukkig zijn, het gebrek aan zingeving en de deugd van wachten zonder verwachting.  Hij spreek open over zijn eigen delirante hallucinaties en zijn blik op de dood na zijn diagnose gemetastaseerd coloncarcinoom nu bijna vijf jaar geleden. 

Vittorio Busato bezocht als journalist en psycholoog vrijwel alle tbs-klinieken van Nederland en schreef over deze ‘minimaatschappij’ een boek. In de podcast neemt hij ons mee in de wereld achter de gesloten deuren van ontoerekeningsvatbaar verklaarde criminelen van zedendelinquenten, moord en doodslag. Wat gebeurt er achter die hoge muren? Hoe ziet een tbs-behandeling eruit? En zijn alle klinieken gelijk? Wat is het verschil met andere psychiatrische behandeltrajecten en begeleid wonen? 

Iris Sommer is psychiater, hoogleraar psychiatrie aan het UMCG en een van Nederlands meest vooraanstaande hersenonderzoekers. Onlangs ontving ze de Stevinpremie voor haar wetenschappelijke werk naar de biologische basis van psychiatrische aandoeningen. In deze podcast vertelt ze over haar nieuwe boek De stem van het brein en legt ze uit hoe taal ons denken vormt en wat dat betekent voor psychoses en stemmen horen. Ook bespreekt ze de kansen én risico’s van kunstmatige intelligentie in de psychiatrie. Kan AI helpen bij het herkennen van depressie of psychose? En hoe voorkomen we dat technologie de menselijke maat verdringt? Tot slot deelt Sommer haar persoonlijke loopbaanlessen en haar ambitie om de mentale gezondheid van vrouwen beter te begrijpen en behandelen.

Sophie van Gool is expert op het gebied van de loonkloof, de babyboete en genderongelijkheid op de arbeidsmarkt. Ze is econoom, columnist bij Het Financieele Dagblad en schrijfster. Met haar boeken Waarom vrouwen minder verdienen en Je kind is een goudmijn laat ze zien hoe ons werk, inkomen en ouderschap doordrenkt zijn van ongelijkheid startend vanaf een zwangerschapswens. Ook vrouwelijke artsen hebben hier volop mee te maken. Sophie legt uit wat vrouwen zelf kunnen doen, maar ook wat ze kunnen vragen van opleiders, bestuurders en politici. 

In de Engelstalige podcast van deze week vertelt dr. Izzeldin Abuelaish, een Palestijns-Canadese gynaecoloog, over hoe in 2009 zijn leven voorgoed veranderde toen drie van zijn dochters omkwamen bij een militaire beschieting van zijn huis in Gaza, terwijl hij in een Israelisch ziekenhuis kinderen ter wereld bracht. In plaats van te reageren met haat of oproepen tot wraak, koos hij voor een pad van verzoening en werd hij een krachtige stem voor dialoog, rechtvaardigheid en vrede. Zijn veelgelezen boek I Shall Not Hate heeft lezers over de hele wereld geïnspireerd met de boodschap dat menselijkheid moet zegevieren over verdeeldheid en geweld. 

Hoe om te gaan met (seksueel) grensoverschrijdend gedrag in de zorg bespreken we in deze podcast met Mariëtte Hamer – regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Ze is nu vier jaar in functie, eind van het jaar eindigt het mandaat, en toch geeft nog steeds hetzelfde aantal coassistenten (16%) aan dat ze te maken hebben met grensoverschrijdend gedrag. Waarom daalt dit aantal niet? Waarom wordt voor het melden een drempel ervaren? Waar ligt ‘de grens’ en hoe bespreek je dat? En hoe bereiken we een cultuuromslag? Deze prangende vragen, maar ook de Leidse Co-raadstellingen over grensoverschrijdend gedrag, leggen we Mariëtte voor. 

Hoe zorgen we ervoor dat we niet een taak zoeken bij het beschikbare instrument, maar onbevangen blijven kijken hoe de taak het best kan worden opgelost? AI wordt genoemd als een antwoord op vele schaarstevraagstukken in de zorg, maar is het dat wel? Is het niet slechts symptoombestrijding? Het Centrum voor Ethiek en Gezondheid (CEG) beschrijft in het rapport over de ethiek van AI voor gezondheid en zorg vijf ethische stappen bij het ontwerpen en invoeren van AI. Die stappen en meer bespreken we in de podcast met Hafez Ismaili M’hamdi, ethicus en vicevoorzitter van de CEG.

Rogier Hoenders, psychiater en hoogleraar zingeving, leefstijl en geestelijke gezondheidszorg, heeft een leefstijlboek voor de zorgprofessional geschreven. We bespreken zijn 108 tips om een gezondere leefstijl te bereiken, van voeding en bewegen tot psychisch welbevinden. Maar ook hoe we die nieuwe leefstijl vast kunnen houden. Zowel voor de zorgprofessionals zelf als hun patiënten.Verder bespreken we de tuchtzaak van deze week over een patiënte die klaagt dat ze haar gepensioneerde huisarts geen brieven meer mag sturen. 

Moeten we iedere patiënt behandelen als slechts 1 op de 100 hier baat bij heeft? Dus 99 patiënten niet. Hoe pikken we die ene eruit, en durven we de rest met rust te laten? Schilderen we naar onze patiënten de medische noodzaak niet mooier af dan dat die is? Deze week bespreken we deze lastige afweging met professor André Vis, uroloog en auteur van het artikel over de meerwaarde van oncologische zorg.De tuchtzaak die we bespreken gaat over een arts die een arrestant offlabel methadon toediende.